Δευτέρα 24 Μαΐου 2010

Λαμπρινή Αιωροκλέους, «Το Σώου της Δευτέρας», εκδ. Ενδυμίων, 2010



Το ποίημα «ένα ισορροπητικό χυτήριο» της Λαμπρινής Αιωροκλέους ξεκινάει με τους εξής στίχους «Μία γυναίκα κάτω από ένα δέντρο είναι ίση/Με δέκα γυναίκες μέσα σ’ ένα ασθενοφόρο». Πάνω σ’ αυτό το δίστιχο, στήνω την οπτική μου στην ποιητική συλλογή της «Το Σώου της Δευτέρας» (εκδ. Ενδυμίων, 2010), γιατί περικλείει την αφετηρία και την προβληματική της.

Όταν το “Μία γυναίκα κάτω από ένα δέντρο είναι ίση/Με δέκα γυναίκες μέσα σ’ ένα ασθενοφόρο” γίνει “δέκα γυναίκες κάτω από ένα δέντρο είναι ίσες/ Με μια γυναίκα μέσα σ’ ένα ασθενοφόρο” ή “μια γυναίκα κάτω, μέσα ή πάνω σε ένα δέντρο γίνει ίση/ με μια γυναίκα μέσα, κάτω ή πάνω σ’ ένα ασθενοφόρο” τότε ίσως κατορθώσει η Λαμπρινή Αιωροκλέους να πάρει κάποια δημιουργική απόσταση από την “υπερβολική” νεότητα της και τον υπέρμετρο ενθουσιασμό του ανθρώπου που νομίζει ότι πρώτος ανακαλύπτει τα “σημαντικά”, και έτσι να αποκηρύξει την εν λόγω συλλογή ώστε να βγάλει τη δεύτερη-”πρώτη” με το πραγματικό της (υποθέτω) όνομα. Της τo εύχομαι πραγματικά.

Θα τη θυμάται αυτή τη συλλογή με συμπάθεια η νέα ποιήτρια, γιατί θα της θυμίζει τον εαυτό της τον νεανικό, με την υπερβολή και την υπέρμετρη λαχτάρα να οργώσει χωράφια οργωμένα που μες στην τρέλα της και την νεανική της έξαψη τα θεωρούσε παρθένα.

Στο μεσοδιάστημα σου πετάει και αντικείμενα στο κεφάλι, χωρίς να μπαίνει στη διαδικασία να δει, να ψηλαφίσει ουσιαστικά αυτό που εκτοξεύει. Δεν εμβαθύνει στις δυνατές σχέσεις, τις εξαντλεί με αφοριστική διάθεση προκειμένου να προχωρήσει παρακάτω. Αγνοεί λόγω της ηλικίας της πρωτίστως τα «Τρία κρυφά ποιήματα» του Γιώργου Σεφέρη και την ζύμωση που οδηγεί στον στίχο «τα περισσότερα σκάψε στον ίδιο τόπο να τα βρεις».

Όταν κάποιος έχει τη στόφα του πρωταθλητή (όπως σαφώς συμβαίνει στην περίπτωση της Λαμπρινής Αιωροκλέους) πρέπει να τρίβεται διαρκώς με το αντικείμενο του, να βλέπει τι έκαναν και τι κάνουν οι άλλοι και διαλέγοντας τους σωστούς προπονητές να μάθει να κάνει υπομονή.

Της εύχομαι πραγματικά να πραγματώσει τις δυνατότητες της, γιατί υπάρχει όντως ένα εξαιρετικό δυναμικό καθώς και ένα ιδιόμορφο και ιδιόρρυθμο οριζόντιο και κάθετο άνοιγμα προς τον κόσμο και τις πλευρές του. Είναι γνήσια. Θα την παρακολουθώ.

Παρασκευή 14 Μαΐου 2010

William Blake and the "Nobody" of Jim Jarmusch




Thomas Verdois (3.verdois@...) started a very interesting conversation yesterday (4/9/2000) about the role of William Blake (the poet) on the movie "Dead Man" of Jim Jarmusch.[...]

We could start by making a reference to the name Nobody and its use. "Nobody" is one of the names that Blake uses for God, or instead of God. This thesis of Blake is not simple. (Also see Ludwig's mail:Jarmusch assured me that he was unaware of Nobodaddy, and that no such thought ever crossed his mind. -by Jonathan Rosenbaum).

Blake did not accept the idea of God that "people" had on his times (18th century). Blake thinks that God does not intervene in our world in order the right and good thing to be done. Thus, God includes bad and evil in "god-self" because god is everywhere and everything. Thus, God is composed or encloses controversies -as a whole or not-. We could now support -simplifying of course- that "Nobody", the Indian, on Dead Man, is a sort of God, the God, which finds Johnny Depp (Bill Blake), the "Dead Man", already dead, and takes his soul to lead it to the truth, to the One, not by guiding-teaching it, but showing it the endless way of self-taught:

"The eagle never lost so much time as when he submitted to learn from the crow" (W.Blake).

Johnny Depp at the moment he is found by Nobody, is already dead and has just started his big journey to stand before truth, leaving back any human activities. He has left his hometown, having back nothing at all (his parents have just died), he does not get the job, helped here somehow by the evil-ironic-coincidence, and then he meets Thel Russell (Mili Avital), the reformed prostitute who offers him shelter in a room festooned with paper flowers, almost the last step before getting out to begin his way to "real" freedom. [see Ludwig's mail: "The maiden Thel, whose name is derived from the Greek word for desire (in Greek is thelo:"θέλω"), is first glimpsed living in a state of aimless, pastoral bliss. She briefly enters the world of Experience (meaning, in this case, mature sexuality), then flees, horrified, back to the primal Vale of Har".](Jacob Levich). Also, we must note here the controversy of the world of Thel that just meets "Experience" and the world of Bill (Johnny Depp-William Blake) that just gets away from it. Controversies are non-stopping on Dead Man as they are in Blake's world.

Johnny tries to overcome the "material" side of being (paper flower e.t.c.) the need of food-need to work, the need of belonging someplace with beings (no shelter, no companion), and at last he overcomes the need of love-eros, the need for women, companionship, even sympathy. (Don't forget that Thel is also naive and frightened by the reality that they have shown her and she stays or flees in panic without any ability to act differently).

Johnny is on his way out of anti-Blake world, of "cosmos" of bad-meant/bad-builded "order", where harmony has no real place. Of course eros is the last step. Eros can not be condemned, Blake at least supports so, and eros is not meant only as love-sex for flesh, but as a need for a higher contact with any possible and available essence. Eros could be considered as being located between the two states. Eventually, it is just the mean on a meaningless condition.

At the end eros of everything-anything must be overcomed also and this is due to the fact that desire should have no place on the final journey to truth.

"Drive your cart and your plow over the bones of the dead"

(the last half hour of Dead Man shows this very clearly. Jarmusch insists on it).

Preparing for the big journey, the Dead-man-hero is helped by luck-coincidence or in other words we can say he is helped by fate-destiny:

"Some are Born to sweet delight / Some are Born to Endless Night."

Thus, his soul is close in being awakened, once it passes through the Door of Death, in seeking the truth, in order:

"To see a World in a Grain of Sand / And a Heaven in a Wild Flower."

Also note here in Ludwig's mail:
When Nobody rouses a sleeping Bill with the words

"Don't let the sun burn a hole in your ass: rise now, and drive your cart and your plow over the bones of the dead,"

he's paraphrasing a "Proverb of Hell" usually interpreted as an adjuration to the artist not to be constrained by tradition and precedent. (Jacob Levich)

5th of September 2000

from:

http://movies.groups.yahoo.com/group/jarmusch/message/672

Τρίτη 11 Μαΐου 2010

"Ο πόνος ως πόλη" του Δημήτρη Δημητριάδη


Στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων «Τέχνη και πολιτική» του ΑΠΘ, ο συγγραφέας Δημήτρης Δημητριάδης έδωσε διάλεξη με θέμα: «Ο πόνος ως πόλη». ( Παρασκευή, 16 Απριλίου 2010, στο Αμφιθέατρο του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης).

Εξαιρετική η διάλεξη "Ο πόνος ως πόλη". Κατάμεστο το αμφιθέατρο του ΜΜΣΤ. Ο άνθρωπος ως δημιουργός του θεού. Μετα-θρησκευτικό περιβάλλον, ο άνθρωπος μόνος, μες στον πόνο. Η τραγική αίσθηση στον Δημητριάδη πηγάζει από υπαρξιακά αίτια. Στη θέση της θρησκείας η τέχνη; Όχι! Η τέχνη δεν πρέπει να ανακουφίζει, να παρηγορεί. Ο άνθρωπος πρέπει να παραμένει ανοιχτός στον πόνο για να κατανοεί τη συνθήκη του διαρκώς, την περατότητα και θνητότητα του, να φωτίζει και να φωτίζεται, να συμπονά και να βελτιώνεται έκθετος και πάντοτε μόνος. Συναντά για λίγο τον άλλον, ανοίγεται στο επερχόμενο και αφήνει ανοιχτό το περασμένο και αναδύεται γήινος, διαχρονικός και οικουμενικός. Μεγάλες στιγμές. Σημαντική διάλεξη.


Ο Δημήτρης Δημητριάδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε θέατρο και κινηματογράφο στις Βρυξέλλες απ` το 1963 ώς το 1968. Εκεί έγραψε το 1966 το πρώτο θεατρικό του έργο, "Η τιμή της ανταρσίας στην μαύρη αγορά", το οποίο ανέβασε ο Patrice Chereau το 1968 στο Theatre d` Aubervilliers, στο Παρίσι. Το 1978 εκδόθηκε το "Πεθαίνω σαν χώρα", το πρώτο του πεζογράφημα, το 1980 η ποιητική ενότητα "Κατάλογοι 1-4" και το 1983 το θεατρικό του έργο "Η νέα εκκλησία του αίματος". Ακολούθησαν : "Η ανθρωπωδία. Η ανάθεση. Προοίμιο σε μια χιλιετία" (πεζογράφημα), "Κατάλογοι 5-8" (1986-ποιητική ενότητα), "Το ύψωμα" (1990-θεατρικό έργο), "Η άγνωστη αρμονία του άλλου αιώνα" (1992-θεατρικό), "Κατάλογοι 9-Οι ορισμοί" (1994-ποιητική ενότητα), "Η αρχή της ζωής" (1995-θεατρικό έργο, που ανέβηκε την ίδια χρονιά από τον Στέφανο Λαζαρίδη στο Θέατρο του Νότου), "Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή" (2000-θεατρικό έργο σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά στο Θέατρο του Νότου) και "Λήθη και άλλοι τέσσερις μονόλογοι" (2000). Παράλληλα ασχολήθηκε συστηματικά με τη μετάφραση πεζογραφημάτων των Jean Genet, Georges Bataille, Witold Gombrowicz, Maurice Blanchot, Gιrard de Nerval, Balzac, Bernard-Marie Koltes, καθώς και τη μετάφραση θεατρικών έργων των Μολιέρου, Ευρυπίδη, J. Genet, G. Courteline, Tennessee Williams, Σαίξπηρ για διάφορα θέατρα. Μετά το 1980 συνεργάστηκε στενά με τις εκδόσεις ¶γρα, που έχουν εκδώσει το μεγαλύτερο μέρος του έργου του και πολλές μεταφράσεις του.

Βιβλιογραφία:
Διαδικασίες διακανονισμού διαφορών
Το άγγιγμα του βυθού
Χρύσιππος
Η ζάλη των ζώων πριν την σφαγή
Εκπνοή Ομηριάδα
Κατάλογοι 13-14
Insenso / Όπερα
Η εμπράγματη φαντασία
Η μεταφορά
Ιθάκη
Η τιμή της ανταρσίας στην μαύρη αγορά
Το πέρασμα στην άλλη όχθη
Ονείρου Οδύσσεια
Πεθαίνω σαν χώρα
Διαδικασίες διακανονισμού διαφορών
Η ανθρωπωδία - Μία ατελής χιλιετία I
Η ανθρωπωδία - Μία ατελής χιλιετία VII
Κατάλογοι 10-12
Λήθη και άλλοι τέσσερις μονόλογοι
Ξένος, ο άλλος μου εαυτός
Je meurs comme un pays
Η αρχή της ζωής
Κατάλογος 9
Η άγνωστη αρμονία του άλλου αιώνα
Σύγχρονος Oδηγός Aντιμετώπισης του Tραύματος
Το ύψωμα
Η Ανθρωπωδία - Η ανάθεση
Κατάλογοι 1-4
Κατάλογοι 5-8
Η νέα εκκλησία του αίματος

(CV και βιβλιογραφία από
http://www.protoporia.gr/author_info.php/authors_id/913649)

Τρίτη 4 Μαΐου 2010

To "The Call" των Κώστα Μαγγίνα και Peter Salchev


Με συγκίνηση άκουσα και ακούω το «The Call». Οι προθέσεις των Κώστα Μαγγίνα και Peter Salchev είναι πλέον τόσο ξεκάθαρες. Φανταζόμουν ότι τους απασχολεί, πέρα από τον δρόμο, ο θάνατος και η φθορά, αλλά όχι τόσο έντονα και με τόσο μάλιστα δικό τους τρόπο. Τα φωτίζουν τα θέματα αυτά και ανοίγουν περιοχές.

Η προσωπική μου πάντα ανάγνωση στο έργο τους, από τις μέρες του "Ήμαρ" και του "Seven for a secret", εμπεριείχε βέβαια φθορά και απόσταση και σίγουρα έβλεπε τον δρόμο και την διαρκή αλλαγή των πραγμάτων στην προσπάθεια τους άλλοτε να γαντζωθούν από κάπου κι άλλοτε να αφεθούν στην ματαιότητα της περιπλάνησης, έχοντας την επίγνωση της ματαιότητας αυτής. Αλλά πλέον, στα τέσσερα χρόνια που μεσολάβησαν από τις τελευταίες live "συναντήσεις" μας, στο «The Call» και σε μέρος του χθεσινού live στο Μπαχτσέ Τσιφλίκ στην Περαία στις 30/1/2010, τα θέματα, καθώς και οι διαρκείς ανανεούμενες προβληματικές και οι εκτελέσεις είναι πολύ πιο ξεκάθαρες.

Σταθερά και στιβαρά βήματα, ωριμότητα, γλυκιά απόσταση. Αντί να κλείσουν την πόρτα στην ματαιότητα και στη διαρκή επίγνωση της θνητότητας και του εκάστοτε τέλους, διαλέγουν να ταξιδεύουν με τραίνα σκουριασμένα και τα κεφάλια κρεμασμένα από το παράθυρο, κοιτούν τον ίλιγγο κατάματα και αφήνονται στον φθοροποιό αέρα, κινούνται και "απολαμβάνουν" με ωριμότητα τον δικό τους δρόμο, τον δρόμο της θνητότητας και της επίγνωσης της, δρόμο αντίστοιχο του "Νεκρού" του Jarmusch.

Τα τραίνα που ανέβαινε ο Μαγγίνας στο ντοκιμαντέρ στο Αμύνταιο είναι πλέον η βάρκα που περνάει τον "William Blake" στην ταινία απέναντι. Απέναντι όμως δεν υπάρχει τίποτα, όπως εχθές, απέναντι απ' το Μπαχτσέ δεν υπήρχε τίποτα, μόνο μαύρο, ούτε καν υποψία θάλασσας και φωτός.

Έτσι τα βλέπω σήμερα τα πράγματα. Το χθεσινό live και το cd έχουν εντυπωθεί πλέον βαθιά μέσα μου και θα με συνοδεύουν. Συγκίνηση και χαρά με δύο λόγια. Κρίμα πραγματικά που ήταν βραχνιασμένος ο Κώστας Μαγγίνας και δεν τον ακούγαμε εχθές, αυτόν και τα μοναδικά συνοδευτικά αλλά και αυτόνομα παραπαμπαμ του.

Το γεγονός ότι το «Κοιμητήριο του Αγίου Ιακώβου» (St. James infirmary) υπάρχει δύο φορές στο «The Call» (mandolin version και Traditional) υπογραμμίζει θέλω να πιστεύω τα παραπάνω.

Θα ήθελα πραγματικά να τον ακούω τον Κώστα Μαγγίνα με τον Salchev και θα ήθελα να ακολουθήσω στην Φιλιππούπολη (Plovdiv) την εβδομάδα που έρχεται (αρχές Φεβρουαρίου 2010). Ανυπομονώ να τους ξανακούσω.

Παρασκευή 30 Απριλίου 2010

Θοδωρής Ρακόπουλος, Φαγιούμ, εκδ. Μανδραγόρας, 2010



Η συλλογή "Φαγιούμ" του Θ. Ρακόπουλου συνομιλεί με τους νεκρούς του Χ.Μπότσογλου και κυρίως με τη σειρά του "Νέκυια". Τα όρια των "δύο" κόσμων είναι ρευστά και το ποίημα "επιφάνια" (βλ. παρακάτω) δείχνει προς αυτή την κατεύθυνση.

Η ποίηση του Ρακόπουλου, στατική και εκρηκτική ταυτόχρονα, πονώντας ασπρόμαυρα σαν άλλη φωτογραφία, απλώνει τον κόσμο και τον πόνο και απλώνεται. Ουρλιάζει βουβά και βουβαίνει.

Βιογραφώντας τον θάνατο μιλάει για το πεπερασμένο του ανθρώπου. Κλαίει τους ζωντανούς ως ήδη νεκρούς και συνομιλεί με τους νεκρούς οικειοποιώντας την ύπαρξη που γλιστράει σχεδόν πάντα σαν ξένη.

Μια ποιητική-εικαστική-φωτογραφική κάθοδος στον Άδη ή αλλιώς ένα ανακάτεμα των ζωντανών και των νεκρών σε έναν τόπο λευκό, άλλοτε αστικό και άλλοτε υπαίθριο, που τυφλώνει.

Με δύο λόγια, η «επιφάνια» είναι ένα από τα πιο σημαντικά και ιδιαίτερα ποιήματα που έχουν γραφτεί τα τελευταία χρόνια στην ελληνική γλώσσα και το σύνολο της συλλογής, σύνθετο και πυκνό, απαιτεί διαρκείς αναγνώσεις. Σημαντικός ποιητής ο Θ. Ρακόπουλος.

Η ποίηση του, καθώς και ο ίδιος -ως ποιητής και άνθρωπος- όχι απλά φωτίζουν κάποιες αποχρώσεις της ύπαρξης, αλλά γίνονται -η ίδια η ποίηση του καθώς κι ο ίδιος ο ποιητής και ο ποιητικός του τρόπος- αποχρώσεις της.

Δεν συναντιούνται παρά σπάνια οι άνθρωποι, καθότι είναι ετεροχρονισμένοι. Με τον κ. Ρακόπουλο αξίζει να θυσιάσει κανείς πολλά προκειμένου να συγχρονιστεί. Από τους ελάχιστους ανθρώπους με τον οποίο επιθυμώ να συμπορευτώ.

επιφάνια

Στάθηκε λοιπόν μπροστά
με το πνευμόνι του διαμπερές
κι ένα μπουκάλι χωρίς πώμα
ή μέσα μήνυμα

με την αμηχανία του ακάλεστου
στο κατώφλι κυριακάτικα
όταν όλες οι κάβες έχουν κλείσει

«ρε Πάνο» του είπα, «από το χώμα έρχεσαι και μου μυρίζεις
σαν όταν έσκαβες χωράφια˙ ο ίδιος˙ κόπιασε».

εκείνος δεν απάντησε- ούτε καν φαίνονταν
να έχει καταλάβει˙ με κοίταζε αργά στο στήθος
σαν να ψάχνει τους υπότιτλους
κι έβγαζε ένα μαντήλι συνέχεια κόκκινο
σκουπίζοντας την ευφυΐα στάλα στάλα από το μέτωπο.

Δεν ήτανε στην γλώσσα ο Πάνος.
Δεν «τόʼχε» που λέν οι γλωσσοπλάστες.
Σε μια μαύρη φωτογραφία ήτανε, χωμένος στο παλιό του ρούχο.

σημ: αυτό το ποίημα βγήκε με αναμμένο το αλάρμ
μόλις προσπέρασα έναν που σου έμοιαζε ρε Πάνο
ακίνητος στο αεράκι του αμπελώνα
με το πουκάμισό του καπνισμένο
λογάριαζε την αριθμητική των πουλιών.

Θοδωρής Ρακόπουλος, Φαγιούμ, εκδ. Μανδραγόρας, 2010, σελ. 13.


Ο Θοδωρής Ρακόπουλος γεννήθηκε το 1981 στο Αμύνταιο. Σπούδασε Νομική κι Ανθρωπολογία. Ως ανθρωπολόγος, πραγματοποίησε εκτενή εθνογραφική έρευνα πεδίου στην Σικελία. Πρωτοπαρουσιάστηκε το 2004 σε συλλογικό τόμο των εκδόσεων Οδός Πανός. Έκτοτε, έχει δημοσιεύσει ποίηση, μετάφραση και κριτική σε περιοδικά κι εφημερίδες (ενδεικτικά: Παρέμβαση, Πανοπτικόν, Εντευκτήριο, Πλανόδιον, Αυγή), ενώ συνεργάζεται με τα περιοδικά Μανδραγόρας, Οροπέδιο κι Ένεκεν. Η συλλογή «Φαγιούμ», που εκδόθηκε την άνοιξη του 2010 από τις εκδόσεις Μανδραγόρας, είναι το πρώτο του βιβλίο. Ζει μεταξύ Θεσσαλονίκης και Λονδίνου.

Τετάρτη 28 Απριλίου 2010

Χλόη Κουτσουμπέλη, "Η Αλεπού και ο κόκκινος χορός"


Απογοητευτική η φιλολογική (κι όχι δυστυχώς ποιητική) παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της Χλόης Κουτσουμπέλη «Η αλεπού και ο κόκκινος χορός» εχθές (4/2/2010) στον «Βιβλιορυθμό» στη Θεσσαλονίκη.

Το βιβλίο παρουσίασαν η πεζογράφος Μαρία Κουγιουμτζή και ο ποιητής και δημοσιογράφος Γιώργος Γιαννόπουλος (εκδότης του περιοδικού Ένεκεν).

Η Μαρία Κουγιουμτζή παρουσίασε την ποιήτρια με τρόπο σχολαστικά φιλολογικό, φλερτάροντας αδιάκοπα με την ανία και σίγουρα όχι φωτίζοντας τα ποιήματα ή καλλιεργώντας κάποια προσμονή γι’ αυτά. Ευτυχώς τα ποιήματα που παρεμβάλλονταν (αντί να είναι το ζητούμενο) τα διάβαζε η ίδια η ποιήτρια Χλόη Κουτσουμπέλη, διακόπτοντας έτσι την ομιλία-διδασκαλία τύπου λογοτεχνικών κειμένων λυκείου της κ. Κουγιουμτζή. Στην παραπάνω εντύπωση συντέλεσε πρωτίστως ο τρόπος της παρουσιάστριας και η άχρωμη φωνή της και ο ξεφτισμένος τόνος της και δευτερευόντως το περιεχόμενο της ομιλίας της. Τα περιόρισε δε στην δική της αντίληψη, κλείνοντας τα.

Ο κ. Γιώργος Γιαννόπουλος, ο οποίος έφτασε στο σημείο να πει λάθος μέχρι και τον τίτλο της ποιητικής συλλογής, άρπαξε προφανώς την ευκαιρία, καθότι φαίνεται του ζητήθηκε να παρουσιάσει την κ. Κουτσουμπέλη, και μας «τράβηξε» μια οικονομικο-πολιτική διάλεξη, διανθισμένη με σχόλια κοινωνιολογικής και ψυχολογικής χροιάς που κοιτιόμασταν μεταξύ μας. Για να αντιληφθεί κανείς το άσχετο του πράγματος, εκεί που ας θεωρήσουμε ότι εστιάζαμε με το google earth τουλάχιστον στη γειτονιά της δημιουργικότητας και της ποιητικής δημιουργίας της κ. Κουτσουμπέλη, ο κ Γιαννόπουλος έκανε zoom out και μας έδειξε ολόκληρο τον πλανήτη! Είχε δε το θράσος να μας πει πως όσα λέει σχετίζονται με την ποιήτρια. Στην καλύτερη περίπτωση η συσχέτιση μαζί της εξαντλούνταν στον τρόπο βιοπορισμού της παρουσιαζόμενης (τραπεζικός). Πάλι καλά που κρατήθηκε και δεν τη χαρακτήρισε σημαντική ποιήτρια λόγω της κοινής «τραπεζικότητας» της με την Κική Δημουλά!

Η ευγενέστατη κ. Χλόη Κουτσουμπέλη ευχαρίστησε πάραυτα και τους δύο παρουσιαστές της (προφανώς τους επέλεξε και αυτοδαγκώθηκε) και εκεί που θα έπρεπε να γίνει μια κάποια «ζωντανή» συζήτηση με το κοινό, να σωθούν κάπως τα πράγματα, επέλεξε γρήγορα να διαβάσει κι άλλα ποιήματα της, δίχως να κρύψει καθόλου την λανθασμένη αγωνία της να διαβαστούν όσα πιο πολλά ποιήματα γίνεται, λες και ήταν αυτό το ζητούμενο.

Θα επιθυμούσα πραγματικά τα παραπάνω να ήταν δικές μου μόνο εντυπώσεις, αλλά δυστυχώς η πραγματικότητα ήταν άλλη. Ενδεικτικά από τους 70-80 παρευρισκομένους, ζήτημα να χειροκρότησαν οι 10 στο τέλος, κι αυτοί χλιαρά, αν όχι ψόφια.Και εκεί που λες τελειώσαμε επιτέλους, πετάγεται ο ανεκδιήγητος Περικλής Σφυρίδης και αντί να εστιάσει την προσοχή μας κάπως στη συγκεκριμένη βραδιά, «διαφήμισε» διάφορα δικά του που ακολουθούν στην πόλη, προκαλώντας περαιτέρω αμηχανία.

Το μόνο θετικό της βραδιάς, πέρα απ’ το ότι ακούσαμε την ποιήτρια Χλόη Κουτσουμπέλη να διαβάζει η ίδια τα ποιήματα της, είναι το γεγονός της παρουσίας του Ντίνου Χριστιανόπουλου, ο οποίος παραδόξως κρατήθηκε (λόγω ηλικίας και της αυξημένης έγνοιας που έχει πλέον για την υστεροφημία του) και δεν είπε τα δικά του, δηλαδή δεν έθαψε την παρουσιαζόμενη.

Συνεπώς όσοι δεν παραβρεθήκατε στη βιβλιοπαρουσίαση, προστάτευσατε τον εαυτό σας από μια αρνητική γεύση πάνω στο ιδιαίτερο και σημαντικό έργο της κ. Χλόης Κουτσουμπέλη. Ενδεικτικά υπενθυμίζω τις «Άδειες Μέρες» και το «Όταν μπαίνεις μέσα μου».


http://www.poiein.gr/archives/8860/index.html
http://www.poiein.gr/archives/6233/index.html

Δευτέρα 26 Απριλίου 2010

Γιάννης Λειβαδάς, Το εισαγωγικό ποίημα από την "Άτη", υπό έκδοση, φθινόπωρο 2010


«Ωραίο ν’ ακούς τα βάσανα μιας σκέψης/που έχει τις ρίζες της χωμένες στο σκοτάδι/όπου ξυπνήσαμε όλοι/κι ανάθεμα τη σκοταδιά το μάρμαρο το ξόδι/γιατί είμαστε όλοι ανήλιαγα σε πέτρα λαξεμένοι.» H «Άτη» του Γιάννη Λειβαδά κατασκευάστηκε για να χρησιμοποιηθεί ως επιτάφιο σήμα, για να υπενθυμίζει ως μικρή θεά, με την ιδιότυπη παραφροσύνη της και την τύφλωση της, την επιβεβλημένη «άνωθεν» στον άνθρωπο θνητότητα και περατότητα του. Τον τιμωρεί τον άνθρωπο για την αλαζονεία του, οδηγώντας τον στη συμφορά, στον όλεθρο, στον τάφο, τον δικό του και των οικείων του.

Τώρα που «Η εποχή που μιλούσαμε δυσνόητα πέρασε» ως άλλος σύγχρονος αττικός αμφορέας, μελανόμορφος, τοποθετείται η «Ατη» ως κτέρισμα στην ταφή του ανθρώπου στην οποία καλούμαστε από τον ποιητή Λειβαδά να παραβρεθούμε. O ενταφιασμένος ο κάθε ένας από εμάς. Γινόμαστε εμείς σταδιακά ο νεκρός καθώς ξετυλίγεται ο ποιητικός του κόσμος.

Κουβάρι που λύνεται προς όλες τις διαστάσεις «είμαι στην είσοδο ενός μυαλού ξενοδοχείου/και έρχομαι από παντού», η ποίηση του Λειβαδά εξοικειώνει τον άνθρωπο με τον θάνατο, τον μετεωρισμό του θανάτου, που τον γειώνει περίτεχνα, φέρνοντας τον στο ύψος των ματιών του κάθε ανοιχτού στο επερχόμενο ανθρώπου.

«Γεννάμε ένα ακόμα σκουλήκι/Που θα χορτάσει μ’ ό,τι έχουμε νιώσει». «Η τέχνη είναι εξίσου ηλίθια με τη μνήμη,/ ο τρόμος προηγείται της λέξης». Σαν πρησμένη συνείδηση προσπαθεί να ηρεμήσει η σκέψη, ο τρόπος του ο ποιητικός, ο ταυτισμένος με την ζωή, καταγράφοντας τον άνθρωπο και τα ανθρώπινα. Έτσι, ως ερημίτες-ήρωες μαζί με τον ποιητή Λειβαδά πλέουμε άλλοτε ονειρικά και άλλοτε βασανιστικά πάνω σε έναν τόπο-νησί που γαληνεύει μα μετά αναστατώνεται, πάνω σε μια λίμνη που εναλλάσσει γύρω μας το μαύρο με το γαλάζιο, το κόκκινο με τον άνθρωπο «και γυρίζω για ένα λεπτό να μιλήσω/για της ζωής το παράξενο όνειρο/ενάντια στον άνθρωπο.»

Η ζωή τάχα ακολουθεί τους ατάραχους ρυθμούς των εποχών, μα οι άνθρωποι δεν αποκόπτονται ποτέ από τα εγκόσμια, δεν μπορούν να αποφύγουν την έλξη της ζωής, τα πάθη και τα βάσανά της, καθώς «τα νύχια που σκάβουν τον λάκκο τους ανήκουν/σε δάχτυλα που σχηματίζουν το σήμα της νίκης».

Κάτω απ’ το άγρυπνο βλέμμα του ποιητή, παίρνουμε μαζί με τον ίδιο ένα σκληρό μάθημα συνειδητοποιώντας αδιάκοπα το δύσβατο του κόσμου. «Δυσοίωνη φιλική σκιά με αναζητάς κάπως άτσαλα» και «δεν ξέρω αν έχω αναποδογυρίσει ίσια». Το πάθος δεν σώζει, καθώς κι ο ποιητικός του λόγος «Σου λέω δεν έχω τη γνώση που σώζει,/μα την άλλη».

Εισβάλλει στον κλειστό μας κόσμο και τον ανοίγει. Ο πόθος για ζωή και πραγμάτωση δεν οδηγεί στην εμμονή και στο έγκλημα, αλλά στην περισυλλογή και στην ματαίωση, μεταθέτοντας τη συντριβή του ανθρώπου, συντρίβοντας τον. Δεν αφυπνίζει η ποίηση του Λειβαδά, φωνάζει τον θάνατο να συντροφεύσει τον άνθρωπο.

Τονίζει συχνά σημαντικές λεπτομέρειες, κρατώντας «όλες τις φωτιές του ρυθμού» στο σύνολο των ποιημάτων του, επαναθέτοντας την ποιητική προβληματική του.

«Ο ουρανός δεν είναι πάντα παρισινός/είναι το κάτω μέρος μιας/αναίσθητης γάζας στον πόνο». Δεν εγκαταλείπει το περίγραμμα στις μορφές που δημιούργει, «έκανες την ερημιά κρεμάλα». Χρησιμοποιεί λίγο χρώμα, κυρίως κόκκινο σε μεγάλες επιφάνειες ή σε εναλλαγή με το μαύρο, «Καμιά φορά παρατηρείς απρόσμενα τα πάντα/κάπως να μοιάζουν σαν αλλιώτικα/απελπισμένος από απαίσιο πράγμα:/μήπως και κουραστείς απ’ τη ρευστότητα.»

Οι συνθέσεις του διακρίνονται για τη σφριγηλή σωματικότητα των μορφών, την έκδηλη δραματικότητα και τη ζωντάνια τους καθώς «η αδιάσπαστη συνοχή/του Εγώ/για εκατό χρόνια/ίδια και απαράλλαχτη/πρήζεται σαν ζώο πεθαίνει». Στον ώμο της ζωής –σαν σε αγγείο- η ποίηση του Λειβαδά ως πλοχμός από ανθέμια και άνθη λωτού φωτίζει στολίζοντας την ύπαρξη.

Τέλος συνομιλεί κυρίως στο ΙΙΙ με το “Άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας…και πάλι άνοιξη” του Κιμ Κι Ντουκ, βαθαίνοντας περαιτέρω και φωτίζοντας πιο δύσκολες και ενδιάμεσες αποχρώσεις. Μεστός θανάτου δεν ανήκει στο κοινωνικό περιθώριο, αλλά στο πνευματικό, τείνοντας χείρα φιλίας χωρίς τη θέληση να καθοδηγήσει.

Την Άτη την φοβούνταν σύμφωνα με την αρχαία μυθολογία ακόμα και οι δώδεκα θεοί. Η κόρη αυτή του Δία θόλωσε ακόμα και το μυαλό του πατέρα της που εκτός ελέγχου την άρπαξε και την τίναξε στη Γη, απαγορεύοντας της για πάντα την είσοδο στον Όλυμπο. Την διέταξε να ταλαιπωρεί μόνο τους ανθρώπους. Μόνο ο άνθρωπος που αγαπάει την έκθεση, τη γύμνια και το μετέωρο του ανθρώπου, μπορεί να αναμετρηθεί με την ποίηση του Γιάννη Λειβαδά. Ωστόσο, δεν βγαίνεις ταλαιπωρημένος από την ποίηση του, αλλά γονατίζεις τον θάνατο, τον κατεβάζεις μια σπιθαμή, καθώς πεθαίνεις.

http://www.poiein.gr/archives/10005/index.html